Cộng đồng doanh nghiệp cùng các hiệp hội tư vấn thuế đang đối mặt với gánh nặng chi phí khi phải hoàn tất hàng loạt "tờ khai trắng" để chấm dứt mã số thuế dù đã thực tế ngừng kinh doanh từ nhiều năm trước. Theo dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn trong pháp luật quản lý thuế được Znews ghi nhận, những bất cập xung quanh thủ tục đóng mã số thuế đang tạo ra nhiều tranh luận giữa cơ quan soạn thảo và giới kinh doanh.
Vì sao doanh nghiệp ngừng hoạt động vẫn phải nộp tờ khai?
Theo phản ánh từ Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM (HTCAA), có trường hợp doanh nghiệp phải lập lại khoảng 40 tờ khai thuế giá trị gia tăng và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp mức "0 đồng" cho quãng thời gian kéo dài 10 năm. Nguyên nhân xuất phát từ độ trễ hành chính từ 1-3 năm, thậm chí lâu hơn, giữa thời điểm đơn vị thực tế dừng kinh doanh và thời điểm cơ quan thuế xác nhận chuyển trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) dẫn ước tính từ phụ lục của Bộ Tài chính cho thấy chi phí xã hội để thuê dịch vụ hoàn thiện lại các hồ sơ này lên tới khoảng 3.255 tỷ đồng. Do đó, VCCI đề xuất miễn hoàn toàn việc nộp lại tờ khai trắng và báo cáo hóa đơn đối với các kỳ thực tế đã ngừng hoạt động.
Ngược lại, Bộ Tài chính giải trình rằng dữ liệu hóa đơn điện tử mới bắt buộc đồng bộ từ ngày 1/7/2022 nên chưa bao quát hết lịch sử hoạt động. Cơ quan này lo ngại rủi ro bỏ sót nghĩa vụ thuế đối với các giao dịch không bắt buộc hóa đơn như trả lương hay thuê tài sản, đồng thời tránh việc doanh nghiệp lợi dụng chính sách để trốn tránh nghĩa vụ.
Tác động tới nhà đầu tư
Thủ tục giải thể và đóng mã số thuế kéo dài tạo ra rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh cho các nhà sáng lập cũng như nhà đầu tư:
- Gia tăng chi phí quản trị: Nhà đầu tư muốn tái cấu trúc, đóng cửa các dự án kinh doanh không hiệu quả có thể chịu thêm chi phí kế toán và nguy cơ bị phạt hành chính vì chậm nộp hồ sơ.
- Khóa nguồn vốn: Việc chậm trễ hoàn tất thủ tục giải thể pháp nhân làm chậm quá trình thanh lý tài sản, thu hồi vốn và tái phân bổ dòng tiền vào các cơ hội đầu tư mới.
- Theo dõi chính sách: Nhà đầu tư cần chú ý tiến trình phê duyệt dự thảo Nghị quyết để tối ưu quy trình thoái vốn, đóng mã số thuế đúng chuẩn pháp lý.