Dù tỷ lệ thâm nhập đang tăng, bảo hiểm tài sản vẫn bị nhiều hộ kinh doanh xem là chi phí “tùy chọn”. Chỉ đến khi sự cố cháy nổ xảy ra, sự sống còn của doanh nghiệp mới bị đe dọa nghiêm trọng, như trường hợp vụ cháy chợ Biên Hòa (Đồng Nai) khiến nhiều tiểu thương đứng trước nguy cơ mất phần lớn tài sản. Hiện tượng này phản ánh một “khoảng trống bảo vệ” còn khá lớn trong nền kinh tế Việt Nam, nơi tài sản được hình thành ngày càng nhiều nhưng tỷ lệ được chuyển giao rủi ro thông qua bảo hiểm vẫn thấp.
Diễn biến chi tiết
Năm 2025, tổng doanh thu phí bảo hiểm tại Việt Nam đạt khoảng 237.200 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,85% GDP. Con số này còn cách xa mục tiêu trong Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam đến năm 2030, đặt ra mức 3-3,3% GDP vào năm 2025 và 3,3-3,5% vào năm 2030. Trong sáu tháng đầu năm nay, tổng doanh thu phí toàn thị trường đạt 117.900 tỷ đồng, tăng 2,2%. Đáng chú ý, bảo hiểm phi nhân thọ (gồm bảo hiểm tài sản, xe, nhà xưởng, hàng hóa, cháy nổ) tăng 13,5% lên 49.100 tỷ đồng, trong khi bảo hiểm nhân thọ giảm 4,5%. Điều này khiến phi nhân thọ chiếm gần 42% tổng doanh thu phí, tăng đáng kể so với mức khoảng 37% của cả năm 2025.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro tài chính: Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ, có xu hướng bỏ qua bảo hiểm tài sản để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, khi các sự cố không mong muốn xảy ra như cháy nổ, họ có thể đối mặt với tổn thất hàng chục tỷ đồng và nguy cơ phá sản.
- Tiềm năng tăng trưởng: Ngành bảo hiểm phi nhân thọ đang cho thấy động lực tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp lớn hơn vào tổng doanh thu phí bảo hiểm. Điều này cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của bảo hiểm tài sản đang dần cải thiện, dù vẫn còn nhiều việc phải làm để đạt được các mục tiêu chiến lược.
- Vai trò “lá chắn”: Bảo hiểm được xem là một “lá chắn” tài chính quan trọng, giúp các doanh nghiệp tránh được cú sốc lớn và duy trì hoạt động kinh doanh sau các sự cố bất ngờ. Mặc dù chi phí ban đầu có thể là một gánh nặng nhỏ, lợi ích lâu dài và sự an tâm mà bảo hiểm mang lại là vô giá.
Bà Lê Thị Thanh Vân, Giám đốc Nền tảng bảo hiểm số Saladin, nhận định rằng tâm lý của doanh nghiệp hiện nay là hợp lý khi phải tối ưu từng đồng tiền mặt trong bối cảnh doanh thu giảm và chi phí tăng. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc nhìn nhận bảo hiểm như một khoản đầu tư bảo vệ thay vì chi phí tùy chọn.