Chính phủ Việt Nam đã trình Quốc hội mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên từ năm 2027, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ khoảng 280-300 tỷ USD mỗi năm. Theo VnExpress, tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, các chuyên gia cảnh báo mục tiêu này phụ thuộc lớn vào việc huy động vốn tư nhân, phát triển thị trường vốn và tăng năng suất lao động.
Làm sao để huy động đủ 300 tỷ USD mỗi năm?
Theo TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, tỷ trọng vốn đầu tư trên GDP của Việt Nam cần duy trì ở mức 40% GDP để tạo động lực tăng trưởng. Trong đó, vốn nhà nước chỉ đáp ứng tối đa 30%, khoảng 70% nguồn lực còn lại phải dựa vào khu vực tư nhân và vốn ngoại.
Hiện tại, hệ thống tài chính chịu áp lực lớn khi tín dụng ngân hàng đang gánh tới 51% tổng vốn cung ứng cho nền kinh tế. Ngược lại, kênh huy động qua thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp mới chỉ chiếm 13-14%. Đại diện FTSE Russell, bà Wanming Du, nhấn mạnh sự cấp thiết của việc phát triển một thị trường vốn sâu rộng để tài trợ cho hạ tầng và năng lượng, thay vì phụ thuộc quá mức vào các ngân hàng thương mại.
Bên cạnh đó, hiệu quả sử dụng vốn đang là thách thức lớn. Hệ số ICOR của Việt Nam trong 5 năm qua luôn ở mức trên 6, cao hơn nhiều so với mức 3-4 lần của các nền kinh tế bứt tốc trước đây. Mục tiêu đặt ra là cần kéo ICOR về 4,5 lần thông qua cải cách đầu tư công và thúc đẩy năng suất lao động.
Tác động tới nhà đầu tư
Kế hoạch huy động nguồn lực quy mô lớn sẽ tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính và cấu trúc dòng tiền đầu tư:
- Thúc đẩy thị trường vốn: Chính phủ sẽ phải ưu tiên cải cách thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, tạo tiền đề nâng hạng thị trường để hút dòng vốn ngoại và giảm tải cho hệ thống ngân hàng.
- Ngành ngân hàng: Giảm bớt áp lực tài trợ vốn trung dài hạn, tuy nhiên chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn.
- Doanh nghiệp hạ tầng và công nghiệp: Được hưởng lợi lớn từ việc tái cơ cấu và giải ngân dòng vốn đầu tư toàn xã hội, nhưng cũng đối mặt với yêu cầu nâng cao hiệu quả và năng suất.