Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã trải qua giai đoạn tăng trưởng nóng, với chỉ số chứng khoán tăng gấp đôi chỉ trong một năm. Điều này đã thúc đẩy nhu cầu vay ký quỹ (margin), đẩy tỷ lệ margin trên vốn hóa free float lên mức 3,2% và thu hút dòng tiền mạnh vào các sản phẩm ETF đòn bẩy cao. Hệ quả là 1,2 triệu tài khoản bị “call margin” và 400 nghìn tài khoản mất trắng, để lại bài học đắt giá về rủi ro của việc sử dụng đòn bẩy quá mức.
Diễn biến chi tiết
SGI Capital nhận định thị trường vốn toàn cầu đang bước vào giai đoạn cạnh tranh vốn khốc liệt, do nhu cầu phát hành nợ tăng cao để tài trợ đầu tư AI, thâm hụt ngân sách chính phủ, và đảo nợ lãi suất thấp từ thời COVID-19. Cùng với việc FED và các Ngân hàng Trung ương khác hạn chế can thiệp do lạm phát cao, thị trường tài chính toàn cầu đang "cai nghiện bơm tiền" và phải đối mặt với mặt bằng chi phí vốn cao hơn.
Một diễn biến đáng chú ý là việc Chính phủ Mỹ phải phối hợp với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) để can thiệp tỷ giá JPY/USD, ngăn chặn vòng xoáy bán tháo đồng Yên. Kỷ nguyên 30 năm BOJ giữ lãi suất siêu thấp và bơm tiền mua lại Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản mà không gây hậu quả đã kết thúc. Hiện tại, lạm phát gia tăng, đồng Yên mất giá liên tục, và BOJ đã mất khả năng duy trì chính sách cũ sau khi mua gần một nửa lượng Trái phiếu Chính phủ Nhật. Điều này khiến lãi suất trái phiếu Chính phủ Nhật 10 năm tăng vọt lên mức cao nhất 30 năm và đồng Yên bị bán tháo do niềm tin vào BOJ và Chính phủ Nhật suy giảm.
Tác động & Nhận định
Những vận động thị trường này cho thấy ngay cả các nền kinh tế lớn với đồng tiền mạnh cũng có thể bị thị trường quay lưng nếu không giữ kỷ cương tài khóa và nới lỏng tiền tệ quá mức. Hậu quả là đồng nội tệ mất giá và chi phí vay nợ tăng vọt.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, bối cảnh chi phí vốn toàn cầu dâng cao sẽ tạo áp lực giảm đòn bẩy, đặc biệt ở các thị trường có độ tập trung cao và đã tăng trưởng nóng. Bài học từ Hàn Quốc là lời cảnh báo về rủi ro tiềm ẩn khi thị trường trở nên quá hưng phấn và nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy quá mức, nhấn mạnh sự cần thiết của quản lý rủi ro thận trọng trong môi trường chi phí vốn tăng lên.