ASEAN đang đối mặt với môi trường quốc tế ngày càng phức tạp, với xu hướng phân mảnh địa chính trị gia tăng, chủ nghĩa đa phương đối mặt nhiều sức ép và các vấn đề toàn cầu ngày càng bị chính trị hóa. Trong bối cảnh đó, “Tự cường và đoàn kết” là chủ đề chính được thảo luận tại Diễn đàn Tương lai ASEAN ngày 9/6 tại Hà Nội, thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã nhấn mạnh khái niệm “tự cường hợp tác”, cho rằng các quốc gia càng kết nối sâu rộng thì mức độ dễ tổn thương trước các cú sốc bên ngoài cũng có thể gia tăng, như đã thấy từ đại dịch COVID-19, đứt gãy chuỗi cung ứng hay các biện pháp thuế quan.
Diễn biến chi tiết
Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, “tự cường” không phải là thu mình hay tách biệt khỏi các dòng chảy hợp tác quốc tế, mà là quá trình củng cố năng lực nội tại song song với việc mở rộng kết nối và đa dạng hóa các mạng lưới hợp tác. Ông khẳng định rằng tự cường và hợp tác luôn song hành với nhau. Sức mạnh bên trong sẽ tạo nền tảng để các quốc gia tham gia hợp tác với sự tự tin và tự chủ chiến lược cao hơn, trong khi hợp tác lại mở rộng không gian phát triển và tiếp tục củng cố năng lực tự cường.
Tác động & Nhận định
Tư duy “tự cường hợp tác” của ASEAN có ý nghĩa quan trọng trong việc định hình chiến lược phát triển kinh tế và chính trị của khu vực. Việc củng cố nội lực giúp các nền kinh tế thành viên giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc bên ngoài như biến động chuỗi cung ứng, căng thẳng thương mại hoặc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Đồng thời, việc mở rộng và đa dạng hóa các mạng lưới hợp tác sẽ tạo ra nhiều cơ hội hơn cho thương mại, đầu tư và chuyển giao công nghệ. Điều này đặc biệt có lợi cho các nhà đầu tư Việt Nam, vì một ASEAN vững mạnh và ổn định sẽ tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, giảm thiểu các yếu tố bất định và mở ra các thị trường mới. Việc tránh tư duy biệt lập cũng là một tín hiệu tích cực, cho thấy ASEAN sẽ tiếp tục là một khối kinh tế mở, sẵn sàng hội nhập sâu rộng hơn.