Áp lực phí nền tảng ngày càng đè nặng lên các nhà bán hàng trực tuyến tại Việt Nam, thúc đẩy làn sóng rời sàn thương mại điện tử (TMĐT) và tìm kiếm kênh bán hàng độc lập. Sự thay đổi chính sách từ các nền tảng lớn đang tác động trực tiếp tới biên lợi nhuận của các tiểu thương.
Chi phí đè nặng biên lợi nhuận
Sau giai đoạn bùng nổ doanh số trong giai đoạn 2023-2024 với hàng nghìn đơn mỗi ngày, nhiều chủ shop đối mặt với khó khăn lớn khi các sàn TMĐT liên tục tăng phí chiết khấu và phí vận chuyển. Ước tính, tổng chi phí bán hàng hiện nay có thể chiếm tới 30% - 40% giá trị đơn hàng. Đơn cử, với một đơn hàng trị giá 2 triệu đồng, người bán phải chi trả từ 600.000 đến 700.000 đồng cho các khoản phí sàn, khiến biên lợi nhuận bị bào mòn nghiêm trọng.
Nhằm ứng phó, nhiều người bán tìm cách kéo khách hàng về các nền tảng mạng xã hội như Facebook hay Zalo thông qua mã giảm giá ngoài sàn. Tuy nhiên, việc các sàn TMĐT siết chặt kiểm duyệt hành vi dẫn khách ngoài luồng đã đẩy nhiều tiểu thương vào thế khó, buộc họ phải chấp nhận rời sàn khi doanh thu sụt giảm 30% - 50% do phải tăng giá bán.
Tác động & Nhận định
Làn sóng nhà bán hàng rời nền tảng phản ánh sự dịch chuyển quan trọng trong ngành bán lẻ trực tuyến:
- Áp lực lạm phát chi phí: Việc tăng phí sàn thúc đẩy giá bán lẻ tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua chung của người tiêu dùng.
- Xu hướng D2C (Direct-to-Consumer): Các doanh nghiệp bán lẻ buộc phải đầu tư xây dựng kênh phân phối tự chủ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các “ông lớn” TMĐT.
- Thách thức cho các sàn TMĐT: Việc người bán rời đi có thể làm giảm tính đa dạng hàng hóa và tạo cơ hội cho các kênh bán lẻ truyền thống hoặc nền tảng mạng xã hội phát triển.