Ấn Độ đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về dự án siêu đập thủy điện mà Trung Quốc đang xây dựng trên sông Yarlung Tsangpo (còn gọi là sông Brahmaputra khi chảy qua Ấn Độ). New Delhi đã kêu gọi Bắc Kinh nối lại việc chia sẻ dữ liệu lưu lượng nước và tổ chức một cuộc họp cấp chuyên gia khẩn cấp về các con sông xuyên biên giới để thảo luận chi tiết kỹ thuật của các dự án thượng nguồn.
Diễn biến chi tiết
Trung Quốc đang tiến hành xây dựng một siêu đập thủy điện khổng lồ tại vùng núi Tây Tạng, với chi phí ước tính 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 178 tỷ USD). Dự án này được dự kiến có công suất sản xuất điện 300 tỷ kWh mỗi năm, gấp hơn 3 lần công suất của đập Tam Hiệp – đập thủy điện lớn nhất thế giới hiện nay. Sông Yarlung Tsangpo chảy qua Ấn Độ và Bangladesh, cung cấp nguồn nước thiết yếu cho hàng triệu người ở các quốc gia hạ nguồn.
Ấn Độ đã nêu vấn đề này trong cuộc họp lần thứ 36 của Cơ chế làm việc về tham vấn và phối hợp (WMCC) về các vấn đề biên giới Ấn Độ – Trung Quốc tại New Delhi. Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 7/8 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chia sẻ thông tin kỹ thuật về các dự án thượng nguồn. Truyền thông Ấn Độ ví công trình này như một “quả bom nước” khổng lồ, thể hiện sự lo ngại sâu sắc về tác động môi trường và khả năng Trung Quốc sử dụng quyền kiểm soát dòng chảy sông như một vũ khí chiến lược.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro môi trường và sinh thái: Việc xây dựng đập lớn có thể thay đổi dòng chảy tự nhiên, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và nông nghiệp ở các khu vực hạ nguồn tại Ấn Độ và Bangladesh.
- Căng thẳng địa chính trị: Vấn đề quản lý tài nguyên nước xuyên biên giới thường xuyên là điểm nóng trong quan hệ song phương. Dự án này có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Ấn Độ và Trung Quốc, đặc biệt khi hai nước còn nhiều tranh chấp biên giới chưa được giải quyết.
- An ninh nguồn nước: Đối với Ấn Độ, sông Brahmaputra là nguồn nước quan trọng. Việc Trung Quốc kiểm soát thượng nguồn đặt ra lo ngại về an ninh nguồn nước và khả năng thiếu hụt nước vào mùa khô hoặc lũ lụt bất thường nếu có sự thao túng dòng chảy.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến của dự án này cũng như các cuộc đàm phán giữa Ấn Độ và Trung Quốc, bởi nó có thể ảnh hưởng đến ổn định khu vực và tiềm năng đầu tư vào các dự án hạ tầng lớn trong tương lai.