Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản hành vi mua sắm và cách các thương hiệu tiếp cận khách hàng. Theo ghi nhận tại hội thảo VSMCamp & CSMOSummit 2026 ngày 18/11/2026, doanh nghiệp hiện phải đối mặt với thách thức chuyển đổi từ việc chỉ xuất hiện trên công cụ tìm kiếm truyền thống sang việc được các công cụ AI đề xuất trực tiếp.
Người tiêu dùng thay đổi hành vi tìm kiếm ra sao?
Theo báo cáo Shopper Experience Index 2025 của Bazaarvoice, khảo sát hơn 7.000 người tại 6 thị trường lớn cho thấy gần 1/4 người tiêu dùng đã sử dụng GenAI để tìm sản phẩm thay vì dùng công cụ tìm kiếm truyền thống. Con số này lên tới 41% ở độ tuổi 18-34, với 55% người được hỏi bày tỏ sự tin tưởng vào trợ lý mua sắm AI.
Khảo sát của Adobe năm 2026 với hơn 5.000 người tiêu dùng Mỹ ghi nhận 39% đã sử dụng trợ lý AI khi mua sắm trực tuyến, trong đó 79% cảm thấy tự tin hơn vào quyết định mua hàng.
Riêng tại Việt Nam, báo cáo State of Digital Commerce in Asia Pacific 2025 của YouGov và Visa công bố:
- 83% người tiêu dùng Việt Nam được khảo sát đã sử dụng AI để tìm kiếm sản phẩm.
- 42% sẵn sàng để các tác nhân AI thực hiện một phần hoạt động mua sắm thay mình.
- Tỷ lệ dùng AI trong thương mại điện tử toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương dự báo tăng từ 74% lên 92%.
Tác động tới nhà đầu tư
Sự thay đổi này tác động trực tiếp đến chi phí vận hành và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bán lẻ và thương mại điện tử:
- Ngành công nghệ, bán lẻ và truyền thông: Các công ty truyền thông và quảng cáo số (như ADMICRO) cùng các doanh nghiệp bán lẻ phải chuyển dịch ngân sách tiếp thị từ tối ưu hóa công cụ tìm kiếm truyền thống (SEO) sang tối ưu hóa công cụ AI (GEO).
- Hiệu quả biên lợi nhuận: Doanh nghiệp chậm thích ứng có nguy cơ mất thị phần tiêu dùng vào tay các đối thủ được AI ưu tiên gợi ý, dù vẫn chi trả nhiều tiền cho tiếp thị truyền thông diện rộng.
- Rủi ro chi phí chuyển đổi: Nhà đầu tư cần theo dõi chi phí đầu tư hạ tầng dữ liệu và công nghệ của các doanh nghiệp niêm yết trong ngành bán lẻ tiêu dùng xem liệu có chuyển hóa thành tăng trưởng doanh thu thực tế.