Việc Mỹ hủy bỏ lệnh miễn trừ đối với việc bán dầu của Iran, sau các cuộc tấn công của Iran vào ba tàu thương mại ở eo biển Hormuz, đã khiến một lượng lớn dầu thô của Tehran bị đình trệ. Hiện có khoảng 63 triệu thùng dầu Iran đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu, hoặc đang di chuyển hoặc neo đậu trên một khu vực rộng lớn từ Vịnh Ba Tư đến eo biển Malacca, theo dữ liệu từ Vortexa.
Diễn biến chi tiết
Ngay sau khi bản ghi nhớ về miễn trừ trừng phạt có hiệu lực vào giữa tháng 6, Iran đã đẩy nhanh việc bốc dỡ hàng hóa từ các địa điểm xuất khẩu chính tại đảo Kharg và di chuyển các tàu chở dầu ra khỏi Vịnh. Động thái này nhằm tăng cường xuất khẩu vốn bị ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ. Trung Quốc vẫn là khách hàng chính của Iran, trong khi các bên mua khác, bao gồm cả Ấn Độ, đã ngần ngại hoặc rút lui khỏi các thỏa thuận mua hàng do lo ngại về các lệnh trừng phạt tái áp đặt từ phía Mỹ. Nhiều tàu chở dầu hiện không công bố điểm đến hoặc đang chờ đơn đặt hàng, cho thấy sự không chắc chắn về việc tiêu thụ số dầu này. TankerTrackers.com ước tính Iran đã vận chuyển 60 triệu thùng dầu thô kể từ giữa tháng 6/2026, trước khi căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trở lại.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro nguồn cung dầu mỏ: Lượng dầu lớn bị mắc kẹt có thể tạo ra áp lực lên nguồn cung toàn cầu nếu không có giải pháp sớm. Điều này tiềm ẩn nguy cơ biến động giá dầu trên thị trường thế giới.
- Căng thẳng địa chính trị: Sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz – một tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng – làm tăng thêm rủi ro địa chính trị, ảnh hưởng đến hoạt động thương mại và vận tải dầu khí.
- Ảnh hưởng đến các nhà nhập khẩu: Các quốc gia nhập khẩu dầu thô, đặc biệt là các nước châu Á, có thể phải tìm kiếm nguồn cung thay thế, dẫn đến chi phí tăng và làm phức tạp chuỗi cung ứng.
Tình hình hiện tại chưa rõ số dầu này sẽ được giải quyết ra sao, tạo ra sự bất ổn định trên thị trường năng lượng. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị và chính sách của các cường quốc để đánh giá rủi ro đối với thị trường hàng hóa và các ngành liên quan.