Trong giai đoạn 2020-2024, các nhà sản xuất xe điện và pin hàng đầu Trung Quốc như BYD và CATL đã đưa ra nhiều tuyên bố hùng hồn về chiến lược bành trướng toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế lại cho thấy phần lớn các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của họ vào lĩnh vực sản xuất xe điện và pin đã không thành công, với 60% dự án nước ngoài "chết yểu" và chỉ một nửa số vốn FDI được giải ngân. Điều này cho thấy các "đại gia" xe điện Trung Quốc vẫn ưu tiên xây dựng nhà máy trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu thành phẩm.
Diễn biến chi tiết
Dữ liệu từ Rhodium Group, một công ty nghiên cứu độc lập tại New York, chỉ ra rằng quy mô vốn FDI đã hoàn tất của Trung Quốc vào sản xuất xe điện và pin chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với kim ngạch xuất khẩu khổng lồ của quốc gia này. Trong khi các hãng ô tô lớn của Mỹ như Ford và General Motors đang phải thu hẹp tham vọng xe điện, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành. Tuy nhiên, các rào cản thương mại như thuế quan 100% do Washington áp đặt lên xe điện Trung Quốc và lệnh cấm phần mềm đang khiến các dòng xe này trở nên đắt đỏ và khó tiếp cận tại thị trường Mỹ.
Tác động & Nhận định
- Xuất khẩu vẫn là trọng tâm: Mặc dù có tham vọng toàn cầu, các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc vẫn chủ yếu tập trung vào chiến lược xuất khẩu để mở rộng thị phần, thay vì đầu tư mạnh vào sản xuất ở nước ngoài.
- Thách thức từ rào cản thương mại: Các chính sách bảo hộ của Mỹ và các nước khác đang tạo ra thách thức đáng kể cho sự bành trướng quốc tế của xe điện Trung Quốc, buộc họ phải tìm kiếm các thị trường thay thế hoặc điều chỉnh chiến lược đầu tư.
- Tác động đến chuỗi cung ứng: Việc Trung Quốc tập trung sản xuất trong nước và xuất khẩu có thể tiếp tục củng cố vị thế của họ trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng cũng đồng thời làm tăng rủi ro về căng thẳng thương mại.