Liên minh gồm 25 bang tại Mỹ, chủ yếu do đảng Dân chủ lãnh đạo, đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Trump lên Tòa án Thương mại Quốc tế (CIT) vào ngày 3/8. Các bang này cáo buộc chính quyền đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt các mức thuế nhập khẩu mới lên 60 đối tác thương mại, đồng thời yêu cầu tòa án đình chỉ việc áp thuế, tuyên bố các sắc thuế này là bất hợp pháp và hoàn trả số tiền thuế đã nộp.
Diễn biến chi tiết
Tổng chưởng lý bang New York, Letitia James, nhấn mạnh rằng sau thất bại tại Tòa án Tối cao, chính quyền Trump lại tiếp tục tăng thuế trái phép đối với các gia đình và doanh nghiệp thông qua đợt áp thuế mới. Trước đó, vào ngày 24/7, Mỹ đã bắt đầu thực hiện việc áp thuế nhập khẩu mới với 60 nền kinh tế sau một cuộc điều tra về hành vi thương mại không công bằng. Mức thuế mới là 10% và 12,5%, thay thế mức thuế tạm thời 10% đã hết hạn, và được cho là sẽ bao phủ 99,4% tổng kim ngạch thương mại của Mỹ.
Các bang lập luận rằng việc chính quyền viện dẫn Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và các lo ngại về lao động cưỡng bức chỉ là cái cớ để nhanh chóng tái áp thuế, sau khi các chính sách thuế trước đó đã bị tòa án bác bỏ. Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng, Kush Desai, phủ nhận cáo buộc này, khẳng định Mỹ đang sử dụng thẩm quyền hợp pháp để buộc các quốc gia chấm dứt những hành vi, chính sách và thông lệ phi lý cản trở thương mại của Mỹ, đặc biệt là liên quan đến việc không cấm và không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Đơn kiện của các bang cũng chỉ ra rằng Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã vội vàng điều tra 60 nền kinh tế, bỏ qua việc tham vấn riêng với từng quốc gia theo quy định và không giải thích thỏa đáng về việc áp dụng mức thuế gần như giống nhau cho các nền kinh tế có chính sách rất khác biệt.
Tác động & Nhận định
Vụ kiện này có thể tạo ra bất ổn pháp lý và chính sách thương mại tại Mỹ, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp nhập khẩu và người tiêu dùng. Nếu các bang thắng kiện, chính sách thuế của chính quyền Trump có thể bị gián đoạn, gây ra những thay đổi lớn trong quan hệ thương mại quốc tế của Mỹ. Đối với thị trường toàn cầu, sự thiếu nhất quán trong chính sách thương mại của Mỹ có thể gây ra biến động và khó khăn cho các chuỗi cung ứng, trong đó có thể ảnh hưởng gián tiếp đến Việt Nam nếu các đối tác thương mại lớn của Việt Nam cũng nằm trong danh sách bị áp thuế hoặc bị ảnh hưởng bởi động thái này.