Theo Ngân hàng Nhà nước, tổng số tiền gửi của khách hàng cá nhân tại các tổ chức tín dụng đã vượt mốc 11 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 6. Mặc dù vậy, PGS, TS. Đặng Ngọc Đức từ Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, chỉ ra một nghịch lý: "van" hút tiền vào ngân hàng đang mở, nhưng "van" đưa tiền từ ngân hàng ra khu vực sản xuất lại bị nghẽn.
Diễn biến chi tiết
Chuyên gia Đặng Ngọc Đức nhận định rằng dòng tiền hiện đang gặp khó trong quá trình lưu chuyển từ hệ thống ngân hàng vào lĩnh vực sản xuất. Mặc dù tiền gửi của cả người dân và doanh nghiệp đều tăng, và tín dụng cũng ghi nhận tăng trưởng, nhưng thực tế là ngân hàng có nguồn vốn dồi dào trong khi doanh nghiệp cũng có nhu cầu, song hai bên chưa thực sự "gặp nhau". Ông Đức giải thích, sản xuất vật chất và đặc biệt là hàng hóa tiêu dùng đang đối mặt với nhiều khó khăn, khiến việc đưa vốn vào khu vực này trở nên thách thức ngay cả khi các ngân hàng nỗ lực cho vay.
Lý do chính khiến dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng là do các kênh đầu tư khác không còn đủ sức hấp dẫn trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn. Hiện tại, rất ít kênh đầu tư mang lại hiệu quả cao. Bên cạnh đó, lãi suất tiền gửi đóng vai trò như một "chiếc van" điều tiết dòng vốn. Khi lãi suất tiền gửi đủ hấp dẫn, dòng tiền sẽ tự động đổ vào ngân hàng để tìm kiếm sự an toàn, thay vì tìm đến các kênh đầu tư có mức độ rủi ro cao hơn.
Tác động & Nhận định
Hiện tượng tiền gửi tăng cao nhưng dòng vốn ra sản xuất bị nghẽn cho thấy sự thận trọng của nhà đầu tư và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế. Điều này có thể dẫn đến:
- Tiềm năng tăng trưởng tín dụng hạn chế: Dù ngân hàng có thanh khoản tốt, nhưng nếu nhu cầu hấp thụ vốn từ khu vực sản xuất yếu sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng chung.
- Thách thức cho tăng trưởng kinh tế: Dòng vốn bị tắc nghẽn sẽ cản trở khả năng mở rộng sản xuất, đầu tư, và tạo việc làm, ảnh hưởng tiêu cực đến đà phục hồi của nền kinh tế.
- Thay đổi khẩu vị rủi ro: Nhà đầu tư có xu hướng ưu tiên các tài sản an toàn như tiền gửi ngân hàng hơn là các kênh đầu tư có rủi ro cao hơn như chứng khoán hay bất động sản trong ngắn hạn.
Để giải quyết tình trạng này, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ nhằm khơi thông dòng vốn, thúc đẩy niềm tin kinh doanh và đầu tư vào khu vực sản xuất, tạo đà cho tăng trưởng bền vững.