Vietcombank (VCB): Dẫn Đầu Ngành, Nền Tảng Vững Chắc và Triển Vọng Tăng Trưởng Tín Dụng Nổi Bật 2025

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), thành lập năm 1963, là một trong những ngân hàng thương mại nhà nước hàng đầu với gần 62 năm phát triển. Đến cuối quý II/2025, VCB có tổng tài sản hơn 2,2 triệu tỷ đồng và là ngân hàng có quy mô lớn nhất về vốn hóa thị trường ở Việt Nam, đồng thời nằm trong top 100 ngân hàng niêm yết có quy mô vốn hóa lớn nhất thế giới.

Mô hình kinh doanh của VCB gồm ba trụ cột: ngân hàng thương mại truyền thống, dịch vụ ngân hàng đầu tư, và hệ sinh thái tài chính toàn diện. Hoạt động cho vay là nguồn thu chính, với dư nợ tín dụng đạt gần 1,56 triệu tỷ đồng, tăng 7% so với đầu năm 2025. VCB đặc biệt mạnh trong tài trợ thương mại quốc tế, chiếm hơn 20% thị phần giao dịch xuất nhập khẩu cả nước.

Cơ cấu khách hàng của VCB đa dạng, cân bằng giữa doanh nghiệp và cá nhân. Ngân hàng phục vụ hơn 2.000 doanh nghiệp FDI và dẫn đầu về quy mô giao dịch với nhóm khách hàng này. Phân khúc cho vay doanh nghiệp FDI tăng trưởng ấn tượng 26%/năm trong 5 năm qua, phản ánh xu hướng dịch chuyển đầu tư.

Thu nhập ngoài lãi chiếm 21% tổng thu nhập hoạt động, cho thấy mô hình kinh doanh đa dạng hóa. Nguồn thu này đến từ phí dịch vụ ngân hàng, kinh doanh ngoại hối và bancassurance. Hoạt động kinh doanh ngoại hối tăng mạnh 41% trong quý II/2025, đạt 1.635 tỷ đồng.

Hệ sinh thái tài chính toàn diện của VCB bao gồm VCBS, VCBF (liên kết với Franklin Templeton), Công ty Cho thuê Tài chính VCB, và Công ty Tài chính tại Hồng Kông, cung cấp chuỗi sản phẩm khép kín từ tín dụng đến tư vấn M&A.

Chiến lược chuyển đổi số của VCB khởi động từ năm 2001 và phát triển thành nền tảng VCB Digibank toàn diện vào năm 2020. VCB hiện dẫn đầu về quy mô khách hàng trên kênh số với hơn 7 triệu người dùng VCB Digibank và trung bình gần 50 triệu giao dịch mỗi tháng. Hơn 90% giao dịch khách hàng cá nhân được thực hiện qua kênh điện tử.

• Lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm 2025 đạt 21.894 tỷ đồng, tăng 5,1% so với cùng kỳ năm 2024, duy trì vị thế dẫn đầu về quy mô lợi nhuận.
• Tổng thu nhập hoạt động 6 tháng đầu năm 2025 đạt hơn 35.100 tỷ đồng, tăng 3,2% so với cùng kỳ.
• Thu nhập lãi thuần giảm nhẹ 0,5% so với cùng kỳ do áp lực lãi suất thấp và cạnh tranh.
• Lãi từ hoạt động dịch vụ quý II/2025 giảm mạnh 43% xuống 861 tỷ đồng do miễn giảm phí.
• Hoạt động kinh doanh ngoại hối quý II/2025 tăng trưởng 41%, đạt 1.635 tỷ đồng.
• Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm 2% do chi phí hoạt động tăng nhanh hơn thu nhập.
• Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm mạnh 48% so với cùng kỳ xuống 1.562 tỷ đồng, góp phần vào tăng trưởng lợi nhuận trước thuế.

Tổng tài sản của VCB đạt hơn 2,2 triệu tỷ đồng vào cuối quý II/2025, tăng 6% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt gần 1,56 triệu tỷ đồng, tăng 7% so với đầu năm. Tiền gửi khách hàng đạt 1,59 triệu tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm.

Tín dụng toàn hệ thống Vietcombank đạt 1,6 triệu tỷ đồng tại 30/6/2025, tăng 11,1% so với cuối năm 2024. VCB đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng tối thiểu 16,5% đến cuối năm 2025, phù hợp với định hướng 16% của NHNN cho toàn ngành.

Tín dụng cho lĩnh vực ưu tiên chiếm khoảng 33% tổng dư nợ. VCB đã triển khai 22 chương trình giảm lãi suất cho vay trong 6 tháng đầu năm 2025, hỗ trợ gần 28 nghìn khách hàng với dư nợ đạt hơn 715 nghìn tỷ đồng, miễn giảm hơn 3,5 nghìn tỷ đồng.

Về xu hướng dài hạn, VCB duy trì tăng trưởng lợi nhuận sau thuế ổn định 12,5%/năm (CAGR) từ 2018-2024. Lợi nhuận trước thuế đạt 42.236 tỷ đồng năm 2024, tăng 2% so với năm 2023. Biên lãi ròng (NIM) dao động 2,77%-3,39% giai đoạn 2020-2024, dự báo NIM 2025 sẽ tiếp tục chịu áp lực và có thể giảm xuống khoảng 2,77%. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) được kiểm soát tốt (30-33%) và đã cải thiện xuống 32,7% trong quý I/2025.

Tổng tài sản của VCB đạt hơn 2,2 triệu tỷ đồng cuối quý II/2025, tăng 6% so với đầu năm. Danh mục cho vay khách hàng chiếm khoảng 71% tổng tài sản (1,56 triệu tỷ đồng).

Tiền gửi khách hàng là nguồn tài trợ chính, đạt 1,59 triệu tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) duy trì ở mức 35-40%, thuộc nhóm đầu ngành và giúp VCB duy trì chi phí huy động thấp.

Vốn chủ sở hữu đạt gần 39.561 tỷ đồng tại cuối 6 tháng đầu năm 2025, tăng hơn 13% so với đầu năm. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) được duy trì trên 11% theo Basel II, cải thiện lên 12% vào cuối quý II/2025.

VCB duy trì thanh khoản an toàn với tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) khoảng 98% tại quý II/2025. VCB có khả năng tiếp cận các nguồn vốn thị trường khác như phát hành trái phiếu, vay liên ngân hàng, và vay từ các tổ chức tài chính quốc tế nhờ uy tín và xếp hạng tín nhiệm cao.

Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) của VCB năm 2024 đạt 1,72%, vượt trội so với các ngân hàng nhà nước khác. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 20-23%. Biên lãi ròng (NIM) dự báo quý III/2025 duy trì ở mức 2,6%.

Lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm 2025 đạt 21.894 tỷ đồng, cung cấp dòng tiền mạnh. VCB có chính sách cổ tức ổn định, thường duy trì tỷ lệ chi trả khoảng 30-40% lợi nhuận sau thuế.

Chất lượng tài sản của VCB xuất sắc với tỷ lệ nợ xấu thấp nhất trong nhóm ngân hàng lớn. Tại 30/6/2025, tổng nợ xấu của Vietcombank là 15.576 tỷ đồng, tăng 12% so với đầu năm, dẫn đến tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tăng nhẹ từ 0,96% lên 1%. Điều này vẫn thấp hơn đáng kể so với các đối thủ cùng quy mô.

Cấu trúc nợ xấu bao gồm 65% từ doanh nghiệp và 35% từ cá nhân. Tỷ lệ hình thành nợ xấu trong quý I/2024 là 0,95%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình của các ngân hàng nhà nước và tư nhân. Quý II/2024, tỷ lệ hình thành nợ xấu/cho vay nhóm 2 giảm xuống 35% từ 54% quý I/2024.

VCB duy trì năng lực dự phòng vượt trội với tỷ lệ dự phòng bao phủ nợ xấu đạt khoảng 219%, cao nhất hệ thống ngân hàng (cuối quý IV/2024 là 212%). Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong 6 tháng đầu năm 2025 giảm mạnh 48% xuống 1.562 tỷ đồng. Thu nợ ngoại bảng đạt khoảng 1,9 nghìn tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy nỗ lực tích cực trong xử lý nợ.

VCB áp dụng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện theo chuẩn Basel II. Rủi ro tín dụng được quản lý thông qua hạn mức, thẩm quyền cho vay, và chính sách thẩm định nghiêm ngặt, cùng việc đa dạng hóa danh mục tín dụng. Rủi ro thị trường được giám sát bằng chỉ số VaR, stress test và giới hạn giao dịch. Rủi ro hoạt động được quản lý qua kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đào tạo nhân viên, và đầu tư vào bảo mật công nghệ.

VCB tiếp tục dẫn đầu ngành trong chuyển đổi số với nền tảng VCB Digibank, tích hợp hơn 260 sản phẩm, dịch vụ và gần 1.700 đối tác. Chiến lược này nhằm cải thiện trải nghiệm khách hàng, tối ưu hóa quy trình vận hành và giảm chi phí. Hiện tại, hơn 90% giao dịch khách hàng cá nhân thực hiện qua kênh điện tử.

Trong 6-18 tháng tới, VCB dự kiến mở rộng hệ sinh thái số với các sản phẩm toàn trình như mở tài khoản eKYC, đăng ký vay trực tuyến và giải ngân bằng chữ ký số. Ngân hàng cũng đầu tư mạnh vào phát triển dịch vụ VCB DigiBiz dành cho khách hàng doanh nghiệp.